Instagramdan satış yapmak yasal mı? Dikkat edilecek altı kural alanı

Instagram'ı satış kanalı olarak kullanmak yasak değildir, ama instagramdan satış yapmak yasal mı sorusunun asıl cevabı kurallara uyup uymamana bağlıdır. İnternetten satan herkes gibi elektronik ticaret, tüketici, vergi ve marka kurallarına uymak zorundasın; taklit ürün ve izinsiz gıda satışı ise bu alanda en çok sorun çıkaran iki durumdur.

Satıcı olarak hangi kural alanları seni ilgilendirir?

Instagram yalnızca vitrindir; satışın hukuku internetten yapılan her satışla aynıdır. Altı alan öne çıkar:

Elektronik ticaret kanunu seni nasıl ilgilendirir?

6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun, internet ortamındaki ticareti düzenler. Bu kapsamda ETBİS kaydı gibi yükümlülükler söz konusu olabilir; sana uyup uymadığını eticaret.gov.tr sitesinden kontrol et. Küçük ölçekli satışta bile bu soruyu satışa başlamadan sormak, sonradan sürprizle karşılaşmanı önler. Evde sabun üretip yalnızca mahalledeki tanıdıklara satan biriyle her hafta farklı illere kargo gönderen bir butik aynı noktada değildir; ikisi de aynı soruyu sormalı, ama cevapları farklı çıkabilir.

Müşteri ürünü 14 gün içinde iade edebilir mi?

Mesafeli Sözleşmeler Yönetmeliği, internetten yapılan satışlarda tüketiciye genel kural olarak 14 günlük cayma hakkı tanır. Gıda ve kişiye özel üretim gibi bazı ürünlerde istisnalar vardır. Müşterinin adının işlendiği bir kolyede ya da siparişe göre hazırlanan bir pastada cayma hakkı farklı işleyebilir. Hangi ürünün iade edilebildiğini ürün açıklamasında açıkça yaz, çünkü belirsizlik en çok şikâyet doğuran noktadır.

Taklit ürün satarsan ne olur?

Taklit ürün satışı, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında marka hakkı ihlalidir. Bir markanın logosunu taşıyan replika çanta, ayakkabı ya da saat satmak bu gruba girer. Marka sahibi hukuki yola başvurabilir, hesabın da Meta politikaları nedeniyle kısıtlanabilir. Daha güvenli yol, kendi ürettiğin ya da yetkili kaynaktan aldığın ürünü satmak ve alış faturalarını saklamaktır.

Gıda ve vergi konularında neye dikkat edersin?

Evde pasta, reçel ya da yemek satıyorsan işletme kaydı ve onayı 5996 sayılı Kanun kapsamında Tarım ve Orman Bakanlığı'nın alanına girer; güncel şartlar için tarimorman.gov.tr adresine bak. Sıcak yemek, pasta ya da paketlenmiş atıştırmalık fark etmez; gıda satışında hem hijyen hem kayıt tarafında dikkat gerekir. Ayrıntıyı instagram üzerinden yemek satışı sayfasında bulursun.

Vergi tarafında kural şudur: satış süreklilik kazanınca ticari faaliyet sayılır. Mükellefiyet ve fatura konularını instagramdan satış vergi sayfasında ele aldık.

Meta'nın ticaret politikaları neyi belirler?

Meta, hesabında satılan ürünler için ticaret politikaları uygular; hangi ürünlerin satılabileceği ve mağaza özelliğinin açılıp açılmayacağı bu politikalara bağlıdır. Politikalar zamanla değiştiği için güncel metni Meta yardım merkezinden oku. Satışa açık ürünleri gösteren kuralları baştan bilmek, hesabının sonradan kısıtlanması riskini azaltır.

Yasal açıdan sorun yaşamamak için hangi sırayı izlersin?

1. Sattığın ürünün taklit, gıda ya da kişiye özel üretim olup olmadığına bak; bu üç grup en çok kural taşıyan gruplardır.
2. Satışın tek seferlik mi, yoksa süreklilik kazanan bir iş mi olduğuna karar ver; ikincisiyse vergi ve fatura konusunu çöz.
3. Ürün açıklamasına fiyatı, teslimat bilgisini, iade koşulunu ve satıcı bilgilerini yaz.
4. Meta politikalarını ve elektronik ticaret yükümlülüklerini resmî kaynaklardan kontrol et.
5. Emin olmadığın noktayı satıştan önce mali müşavirine ya da bir hukukçuya sor.

Bu sırayı bir kez uygulamak yeter; ama ürün grubunu değiştirdiğinde, örneğin kıyafetten gıdaya geçtiğinde listeyi baştan yap, çünkü kurallar ürüne göre değişir.

Pratikte hangi durumda ne yaparsın?

Satışın tamamını görmek için instagramdan satış nasıl yapılır sayfasına, şirket kurup kurmayacağına karar vermek için instagramdan satış için şirket sayfasına bakabilirsin.